Top

Feeling stressed? Zo krijgt stress geen grip op jou

HEALTH, MIND

Een nieuwe baan, het beëindigen van een relatie of een verhuizing: allemaal gebeurtenissen die voor veel veranderingen zorgen in ons dagelijks leven en daardoor stress kunnen veroorzaken. Een stille sloper die funest is voor je lichamelijke- en mentale gezondheid. Althans, de langdurige variant. Je krijgt een opgejaagd gevoel, gespannen schouders en bent snel geïrriteerd. Hoe zorg je ervoor dat jij grip krijgt op stress, in plaats van andersom?

Maar eerst: een mini- les in stress

In ons dagelijks leven ervaren we allemaal weleens een bepaalde mate van stress. Zweethandjes tijdens een eerste date bijvoorbeeld, of buikpijn voor een presentatie. Stress is niet per definitie slecht. De vrijkomende stresshormonen maken je lichaam sterker en alerter, waardoor je beter kunt presteren. Dat is maar goed ook, want je wilt er natuurlijk niet als een zoutpilaar bij staan tijdens die belangrijke presentatie. Als de spanning maar weer afneemt, zodat je kunt herstellen. Maar wanneer deze herstelperiodes te kort zijn, is stress wél ongezond en verandert gezonde spanning in een stille sloper.

De oorzaken van langdurige stress

Vroeg of laat kunnen we allemaal te maken krijgen met langdurige stress. Bijvoorbeeld door de zogeheten life events. Dit zijn grote en ingrijpende veranderingen in je leven, die in meer of mindere mate aanpassing vereisen. Dit kunnen zowel positieve als negatieve gebeurtenissen zijn, zoals een huwelijk, de geboorte van een kind, het beëindigen van een relatie of een verhuizing. Maar ook een hectische periode op je werk of de dagelijkse beslommeringen kunnen voor langdurige stress zorgen.

Een onzichtbare boosdoener

Het is niet meer dan logisch dat de bovenstaande voorbeelden langdurige stress kunnen veroorzaken. Maar het lastige is dat je stress niet kunt aanwijzen, zoals bij een gebroken been of een arm in het gips. Hierdoor wordt deze onzichtbare boosdoener vaak nog steeds onderschat en komen mensen er te laat achter dat ze overstressed zijn. Dit kan ervoor zorgen dat situaties nóg uitdagender of vervelender worden dan dat ze al zijn. Want de mentale- en lichamelijke gevolgen van langdurige stress zijn niet mals.

Check jouw state of stress

Bewustwording door reflectie is dan ook de eerste stap om stress op tijd bij jezelf te signaleren. Het verschilt per persoon hoe stress zich uit. Daarom is het goed om van jezelf te weten hoe jij reageert op stress. Welke symptomen vallen onder jouw state of stress? De onderstaande voorbeelden komen regelmatig voor: 

Lichamelijke symptomen:

– Hoofdpijn
– Vermoeidheid
– Oorsuizen
– Pijn op de borst of hartkloppingen
– Slaapproblemen
– Maag- en darmklachten
– Onrustige huid
– Spierspanning
– Hoge bloeddruk
– Minder zin in seks

Mentale- en gedragssymptomen:

– Je bent vergeetachtig en ongeorganiseerd
– Je bent snel geïrriteerd of boos
– Je kunt je niet goed concentreren
– Je hebt minder belangstelling voor je omgeving
– Je piekert veel
– Je voelt je onzeker of somber
– Je drinkt meer alcohol of rookt vaker
– Je eet te veel of juist te weinig
– Je bent overmatig actief
– Je hebt een pessimistische instelling

SOS stress

Nu je weet hoe jij reageert op stress, kun je in de toekomst de symptomen eerder bij jezelf opmerken en actie ondernemen. Zit je midden in een life event of heb je het druk op je werk? En komen de verschijnselen van de stille sloper om de hoek kijken? Trek op tijd aan de bel! Je wilt niet dat het stresshormoon cortisol te lang door je lichaam giert. De eerste stap tot ontstressen is, jawel, rust nemen. Iets waar we in deze westerse maatschappij niet zo goed in zijn. “Ain’t nobody got time for that!”, denken veel westerlingen. Presteren en altijd bezig willen zijn zit er bij ons diep in. Juist daarom is het belangrijk om bewust rustmomenten te pakken. Tijdens die momenten kun je het volgende doen:

1. Schrijf je gedachten op
Creëer rust in je hoofd door je hersenspinsels op te schrijven. Door bewust te worden van jouw gedachten kun je ze beter loslaten. Schrijf daarnaast ook je to-do’s op en vraag jezelf af welke punten urgent zijn en wat later ook kan.

2. Bewust ontspannen
Er zijn veel manieren om te ontspannen. Je kunt bijvoorbeeld dagelijks gaan wandelen of regelmatig yogaoefeningen doen. Maar als mountainbiken of lezen voor jou werkt; ook helemaal prima. Wat jou rust en ontspanning geeft, is heel persoonlijk. Feit is wel dat beweging een goede stress-killer is, zolang het maar niet té intensief is. Beweging remt de cortisol productie in je lichaam en het zorgt ervoor dat je minder in je hoofd zit. Een fles wijn of een biertje opentrekken kan op korte termijn bevredigend zijn, maar lost vaak niks op.

Zo voorkom je de langdurige variant

Het leven zit vol life events en onvoorziene situaties die (langdurige) stress kunnen veroorzaken. Ga daarom bij jezelf na welke ‘leefregels’ belemmerend werken en jou vatbaarder maken voor stress. Ben je bijvoorbeeld een perfectionist? Of vind je het lastig om hulp te vragen? Schrijf deze belemmerende gewoonten op en buig ze om naar constructieve leefregels. Vervang bijvoorbeeld de leefregel ‘ik moet alles goed doen’ voor ‘ik mag fouten maken’.

Let’s talk about stress, baby!

Het is belangrijk om over dit onderwerp te praten met je omgeving. Vooral wanneer iemand de stresssymptomen niet meteen bij zichzelf signaleert. Gedraagt je partner, vriend, familielid of collega zich anders dan anders? Maak het bespreekbaar!

 


 

Tessa Molenaar

Hoi, mijn naam is Tessa Molenaar. Leuk dat je een kijkje neemt op mijn website! Vanuit mijn passie voor psychologie heb ik in 2018 platform Twentyfour Flow opgezet. Als toegepast psycholoog houd ik mij altijd bezig met de vraag hoe je relaxed een druk leven kunt leiden. Wetenschappelijk onderbouwde inzichten uit de psychologie vertaal ik naar praktische handvatten die jij zelf kunt toepassen in jouw dagelijks leven. Deze adviezen deel ik op eigentijdse wijze via de artikelen op mijn website, mijn social media-kanalen en mijn training Boost Your Mind. Het is mijn missie om de wereld van de psychologie voor iedereen toegankelijk maken. In mijn ogen wordt het met de dag belangrijker dat deze wereld dichter bij de mens wordt gebracht.

ontvang gratis mijn e-book: 10 tips voor meer rust in je hoofd
This is default text for notification bar